‘Bizim derdimiz esnafı daha çok var etmektir’

HABER MERKEZİ

Madeni Sanatkârlar Esnaf Odası Başkan Adayı Hakan Dilek, Afyonşehir ekranlarında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Sanayide 80 yılı aşkın geçmiş olan bir aileden geldiklerini vurgulayan Dilek, esnafın sorunlarını bilen, sahada olan ve çözüm odaklı bir anlayışla yola çıktıklarını vurguladı.

Madeni Sanatkârlar Esnaf Odası Başkan Adayı Hakan Dilek, oda seçimine sayılı günler kala Afyonşehir’de yayınlanan, moderatörlüğünü Havva Satılmış’ın üstlendiği ‘Tarafsız Sorulara Net Cevaplar’ özel yayınına konuk oldu. Programda gazeteciler Kemal Baykara, İsmail Ögeday ve Hasan Öğünç, Başkan Adayı Dilek’e sorular yöneltti.
KEMAL BAYKARA: NEDEN BAŞKAN OLMAYA KARAR VERDİNİZ?
Hedefimiz, esnaf ve sanatkârın daha ileride olmasıdır. Afyon’un coğrafi konumunu biliyorum; tarih, termal ve coğrafi özellikleriyle, zaferin kazanıldığı topraklardır. Esnaf ve sanatkârın gelişime ve daha iyi bir statüde iş yapma hakkı olduğunu düşünüyoruz. Biz, bulunduğumuz alanda 80 yıllık bir geçmişten geliyoruz, esnaf kökenliyiz. Afyon sanayisi, coğrafi konumuna göre yeterli gelmiyor. Doğuyu batıya, kuzeyi güneye bağlayan bir iliz. Esnaf ve sanatkârın birleşmeye ve kaynaşmaya, daha iyi bir platformda iş yapmaya ihtiyacı var.
İSMAİL ÖGEDAY: ODALAR’A SİYASETİ KARIŞTIRMAK MANTIKLI MI, OLMASI MI GEREKİYOR?
Ben bir dönem bir siyasi partiden aday adayı oldum ve seçilmeyeceğimi bildiğim hâlde… Yani insanlar kendilerini ispat etmek için bir siyasi partide İl Genel Meclisi adayı olabilir, belediye meclis üyesi ya da mahalle başkanı olabilir. En azından ‘biz buradayız’ deyip işaret verir. Biz o dönemde siyaseti bu şekilde yaptık. Ben o dönemde AK Parti’den aday adayı oldum. Fakat siyaset, odalara kadar inmemeli. Bugün bürokraside görüyorsunuz ki bazıları siyasi partilerle birilerini atayacak, bir yerlere getirecekler. Ama hiçbir şekilde siyasetin devletin üstüne çıkacağını düşünmüyorum. Devletin bağımsız bütünlüğü vardır, bunun korunması gerekiyordur. En küçük Sivil Toplum Kuruluşlarında (STK) bile siyasilerle ihtiyaç vardır ama arka bahçesi olmaması gerektiğini düşünüyorum.
İSMAİL ÖGEDAY: ODA İLE İLGİLİ EN ÇOK NE ŞİKÂYET GELİYOR?
Bugün simitçinin de sorunu var, bisiklet tamircisinin de sorunu var. Bakarken topyekûn bakıyoruz. En büyük sorun kiralardan gelen artışlar. Bugün en kötü kiranın 20 bin TL olduğunu düşündüğümüzde bu büyük bir sorun. Ben her zaman diyorum; örneğin ticari taksinin sorunu var. Durakta 10 tane taksi var. Yılbaşı geldiği zaman fenni muayenesi problem, sigortası problem. Normalde siz arabanıza 15 bin TL sigorta yapıyorsunuz. 10 kişinin bulunduğu bir yerde yıllık 80 bin TL’lik bir yük oluşuyor. Yani bugün siz arabanızı park edersiniz ama adam mecburen 4 mevsim lastik kullanamaz, kışlık lastik kullanacak. Minibüsçünün en büyük sorunu; 14 artı 1’den sonra 2 kişi aldığı zaman ya zabıtadan ceza yiyecek ya polisten ceza yiyecek. Topyekûn bir sorun var.
EN BÜYÜK PROBLEMLERİMDEN BİRİ DE İŞ GÜVENLİĞİ
Sadece madeni sanatkârlara indirgemeye çalışırsam olmaz. En büyük problemlerimden biri de iş güvenliği. Teknolojiye ne kadar ayak uydurabiliriz, neler yapabiliriz; bunları sormak lazım. Sorun her yerde var, her meslekte var. Herkesin şu anda ekonomik krizle ilgili problemi var, geçinme derdi var. Asgari ücrete zam geldi; yani 28 bin 75 TL olur mu? Şimdi eskisi gibi değil. Eskiden 50 TL’ye çırak çalışırlardı, karın tokluğuna çalışıyorlardı. Çırakların bulunduğu konum çok önemli bir konum. Asgari ücretin üçte ikisini veren bir devletimiz var, güçlü bir devletimiz var. Ama bugün sanat okuluna giden, lojistik destek alacağımız yerlerde eğitimin nasıl olduğuna bakmak lazım. Problemler de burada.
HASAN ÖĞÜNÇ: UZUN SÜRELİ BAŞKANLIKLARI UYGUN BULUYOR MUSUNUZ? ÖRNEĞİN SİZ, ‘BEN SADECE 2 DÖNEM BAŞKANLIK YAPACAĞIM’ DER MİSİNİZ?
Burada bizim çalışacağımız konu nedir? Yöneticilerle beraber çalışıp vizyon katmak. O dönemde insanlar neler yaptı, neler yapacak; buna bakmak lazım. Şimdi eğer bu insanlar hizmet ediyorsa ömür boyu yapsınlar. Eğer kendimizde hizmet edememe konusu varsa, tabii geri çekilmesini bilmek lazım.
HASAN ÖĞÜNÇ: ‘SİYASETİN ARKA BAHÇESİ OLMAYACAĞIM’ DEDİNİZ. SİZ SİYASETSİZ BİR ODA BAŞKANI OLABİLECEĞİNİZİ DÜŞÜNÜYOR MUSUNUZ? SEÇİMİ KAZANACAĞINIZA İNANIYOR MUSUNUZ?
Mutlaka siyasetten birileri olacak; dostluk anlamında, arkadaşlık anlamında destek verecek. Ama siyasetin önüne geçecek bir şeyin olmaması lazım. Bugün eğer İYİ Parti Afyon sanayisini gezecekse dolaşırım, CHP gezecekse de dolaşırım, Demokrat Parti de gezecekse dolaşırım, AK Parti de. Biz orada seçilirken üyelerimizin içerisinde İYİ Partili de var, MHP’li de var, AK Partili de var. Herkese eşit olmak zorundasınız. Bu bir sendikal faaliyet. Bizim esnafa neler verebildiğimize bakmak lazım. Bugün Müsavat Dervişoğlu geldiği zaman odamıza şeref verir; ondan isteyeceğimiz de şeyler var. Şahsi siyasi partim olabilir ama doğru yönetebilmek için körü körüne bir siyasi partinin arenasında savaşır gibi yapmanın anlamı olmaz. Bizim hedefimiz belli; kalkınan bir Afyonkarahisar için çalışacağız.”
KEMAL BAYKARA: ODANIZIN YILLIK BÜTÇESİ NE KADAR?
Bu yılki sadece tahmini bütçe; huzur hakkı ve SGK’nın vergileriyle beraber tahmini bütçenin alındığı liste 3 milyon 353 bin TL’dir. Bu, sadece mali bir giderdir. Yani yönetim kurulunun alacağı maaşlar, vergiler ve dairelerle ilgili giderler bunlara dâhildir. Bununla ilgili 3 asgari ücret bellidir, konaklama giderleri vardır. Hemen hemen 2 bin 500 tane üyemiz var. Gelecek aidat olur, yönetim olur, personel olur; bir problem olmasın diye kıdem, tazminat ve ihbar haklarını ödeyen bir kurumuz. Herkesin kendine göre bir usulü var. Elimizde mizan var, yazı var.
NASİP OLURSA HİZMET ARACINI SATACAĞIM
Orada huzur hakkı var. 2023 yılında 447 bin TL’lik huzur hakkı tahakkuk edilmiş. 447 bin TL yapılırken bakarsak, eğitim giderinde 10 bin TL harcanmış. O günkü rakamlara bakarsanız, 3-4 milyon gibi; sadece üyeden verilen aidat var. Bununla beraber çeşitli gelirler var. Yıllık gelirler bunlar, oda kayıtları alınıyor. Belki para alınıyor, alınmıyor; bazı odalar alıyor, bazıları almıyor, bilemeyiz. Emlak bedelleri var. Burada bunun kaç TL’sinin Afyonkarahisar’daki çırak, usta için harcandığı önemli. Örneğin bir tane aracımız var, hizmet aracı. Bunu kendi makamımda kullanmak değil, esnafla kullanmak lazım. Ben nasip olursa hizmet aracını satacağım. Bu araç yerine esnaflarımın her işinde kullanabilecekleri 9+1 yolcu kapasiteli araç alacağım. Bazı esnaflar da ‘alınan şey satılır mı?’ diyor; evet satılır. Ben bunu hizmet aracı olarak tahsis edeceğim. Bir binek aracı yerine 9 artı 1 minibüs alınsa, birinin düğünü olsa, mazotunu koysa gitse; köyde, kasabada birinin dışarıda hastası olsa, cenazesi olsa; mazotunu koysa gitse kötü mü olur? Bir yerden bir yere gidilir. Nasip olursa ilk yapacağımız iş bunlardan biri.

HASAN ÖĞÜNÇ: “SİZ DE BİR SANAYİ ESNAFISINIZ. YILLARIN BİR SANAYİ SİTESİ

VAR, KALDIRILMASI KONUSUNDA ODA BAŞKANI OLARAK GÖRÜŞÜNÜZ NE OLUR?
Biz sanayi sitesini kaldırma gibi bir pozisyon düşünmedik. Tabii biz bunu daha iyileştirilmesini isteriz. Küçük esnaf olmadan büyük esnaf olmaz biliyoruz. Bu alanları genişletmek gerekir. Ama bugünkü coğrafi konumu ile eğer memlekette bir değişim gerekirse, esnafın daha iyi iş yapmasını ve kalkınmasını sağlamalıyız. Bizim derdimiz esnafı yok etmek değil, esnafı daha çok var etmektir. Bunlar önemli, bunları düşünmek lazım. Benim öyle bir düşüncem yok. Mustafa Başkan ‘kalkması gerekir’ dedi; bunu neye göre kaldırıyor? Sanayiyi kaldırmak gibi bir durumumuz yok. Daha iyi nasıl sanayileşiriz, bunu düşünmeliyiz. Memlekette küçük sanayilerden ziyade ihtisas sanayilerinin olması gerektiğini düşünüyorum. Yani bugün Afyon ile İstanbul’u hepimiz biliyoruz.
MODERATÖR HAVVA SATILMIŞ, CANLI YAYINDAN GELEN SORUYU HAKAN DİLEK’E YÖNELTTİ: “ORGANİZASYON FİRMALARINI TEMSİL EDEN BİR TANE ODA YOK. NEDEN YOK, BİZ ÇÖZEMEDİK.”
Odaların kurulabilmesi için bazı statüler gerekiyor. 100’e kadar odalar kurulabiliyor, minimum 500 diye biliyorum. 500 tane organizasyon firması varsa, kendilerinin böyle bir şeye müracaat edebilirse, 5362 Sayılı Kanun’a göre kendilerine oda tahsis edebilirler.
HASAN ÖĞÜNÇ: KISA VADELİ PROJELERİNİZİ SIRALAR MISINIZ?
Seçildiğimiz takdirde üç ay içerisinde bizim yapacağımız faaliyetlerimiz var. Demirci esnafı ve sanatkârımızla çayını içebileceği, hem de odanın resmî işlerini yapabileceği bir yer tahsisini temin etmeyi düşünüyoruz. En büyük hayallerimden biri şudur; bir kredi kefalet kurmayı hedefliyoruz. Ticaret odalarında bir otomasyon sistemi var. Oda elektronik sisteme geçmeli. Oda kaydına gelip odadan almanın, vermenin, götürmenin anlamı olmadığını düşünüyorum. Bugün Sivas, Afyon’a bakarsak küçük ölçekli diye tahmin ediyorum ama ticaret odalarında otomasyon var; cep telefonunuzdan giriyorsunuz, oda kaydı alıyorsunuz. Esnafımız 2. Sanayide pazartesi günü neye ihtiyacı varsa oraya arabayla geliyor. Bununla ilgili otomasyon sistemini devreye sokup, bulunduğu alanda ne ihtiyacı varsa güncel bilgiler tanıtımların verildiği dakika neye ihtiyacı varsa… Örneğin sıhhi tesisatçı ne lazım, bu; bu kişiyi tanıtacak. Kişi oradan kendi işini görecek, kendi işlemini yapacak bir sistem düşünüyoruz. AR-GE ve inovasyonla ilgili zaten çalışmalarımız, seminerlerimiz olacak.
BİZİM ÇALIŞAN BİR AVUKAT SİSTEMİMİZ OLACAK
Bir ahilik kutlaması yapıldı. Allah’a emanet, ahilik haftası ne demek biliyoruz, verilen değere bakmak lazım. Bunların kutlamaları da olacak, çok işlerimiz var. Her şeyden önce çalışan hukuksal bir avukat sistemi. İnsanın başına her şey gelebilir. Biz yapmazsak devletimiz var. Bizim çalışan bir avukat sistemimiz olacak. Avukatımız gelecek, gerekirse davanın sonuna kadar sizi savunacak. Hedefimiz ustamızın yanına bir çırak götürürsek bundan bir kazanımdır. Hakikaten otomasyon sistemleri, derslikleri olan güzel işler yapabileceğimiz, sanayide işlevi olan, üniversitelere açık kapısı olan bir yapı.
BAŞKANLAR ÜNİVERSİTENİN KAÇ TANE KAPISI VAR BİLİYORLAR MI?
Ben sayın başkanlarıma soracağım. Kaç kere üniversiteye gittiniz? Üniversitenin kaç tane kapısı var? Bir mühendislik fakültesine gidip çalışma yaptınız mı? Otomotiv bölümünde hocaları tanıyor musunuz? Afyon için en büyük kazanım bunlar. Çok güzel akademik kadrolar var. Afyon’da üniversite alanında güzel işler yapıldı.
YILMAZASLAN, BIRAKALIM ESNAFI KAÇ KERE AFYONKARAHİSAR’IN HAKKINI SAVUNDU?
Ben kimseyi karalamıyorum, herkese başarılar diliyorum. Herkesin vizyonu vardır. Sormak isterim: mevcut Oda Başkanı Mustafa Yılmazaslan bir dönem İl Genel Meclisinde görev aldı, kaç kere Afyonkarahisar’ın hakkını savundu, bırakalım esnafı. Eğer böyle bir başkanlık temsil ediliyorsa benim başkanım değil.

AFYON’DA OSTİM BENZERİ BİR YAPI KURULMALI
Hakan Dilek, programın devamında ise İsmail Ögeday’ın, Ankara’da bulunan Ortdaoğu sanayi ve Ticaret Merkezi’ni (OSTİM) kastederek yönelttiği, “Afyonkarahisar’ın eksikliği bir OSTİM mi? Ben de eski araçlara bakacak olursak birçok parçayı oradan temin edebiliyordum. Neler demek istersiniz, düşünüyor musunuz?” sorusuna şu yanıtı verdi: OSTİM başlı başına bir sanayi alanı. Yani tüm İç Anadolu’yu ve Türkiye’yi içinde barındırabilecek, eski tabirle bir araç mezarlığı denilen bir yapı. Afyonkarahisar’da da bunun esnaf ve sanatkârın yapması gerektiğini düşünüyorum. Tabii yaparken de sanayinin dışına çıkıp hurda, çöp ve kirliliğe dönüştürmemek lazım. Önce yapılabilecek arsaların temin edilmesi gerekiyor.
SEÇİLİRSEM HUZUR HAKKI ALMAYACAĞIM
Başkan adayı Hakan Dilek, programda niçin aday olduğuna da açıklık getirdi. Dilek, esnaf ve sanatkârın sahipsiz kaldığını gördüğünü belirterek, “Küçük esnaf olmadan büyük esnaf olmaz” dedi. Ardından esnafın daha ileri bir noktaya gelmesi gerektiğini vurgulayan Dilek, Afyon esnafının daha iyi bir platformda iş yapmaya ihtiyacı olduğunu kaydetti. Huzur hakkı konusuna da değinen Dilek, üç asgari ücreti tutarındaki yani 99 bin 90 lira olan huzur hakkı almayacağını belirterek, “Zaten bir yere gelmiş insanlarız. Bu parayı esnafımız için kullanacağız” ifadelerine yer verirken programda projelerinden de bahsetti, odanın yıllık bütçesi hakkında bilgiler verdi. Başkan adayı Hakan Dilek, esnafın sorunlarını bilen, sahada olan ve çözüm odaklı bir anlayışla yola çıktıklarını vurgulayarak, hedeflerinin Afyonkarahisar’da esnaf ve sanatkârın daha güçlü, daha organize ve daha saygın bir yapıya kavuşması olduğunu söyledi. Program, karşılıklı soru ve cevapların ardından sona erdi.