Afyon, büyükşehir olma yolunda mı?

HABER MERKEZİ

TÜİK’in 2025 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verileriyle nüfusu yeniden 750 bin sınırını aşan Afyonkarahisar, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda yer alan nüfus kriterini karşılayarak büyükşehir olma yolunda önemli bir eşiği geçti. Ancak uzmanlar, bu eşiğin tek başına yeterli olmadığını; kentin fiziki yerleşim yapısı, kentleşme düzeyi, ekonomik kapasitesi, ulaşım altyapısı ve çevre ilçelerle bütünlüğünün de merkezi idare tarafından teknik ve idari raporlarla değerlendirileceğini vurguluyor.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, ilin nüfusu bir kez daha 750 bin sınırını aşarak önemli bir eşiği geride bıraktı. Bu gelişme, Afyonkarahisar’ın büyükşehir statüsüne geçebilmesi açısından hukuki ve idari sürecin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Mevzuata göre büyükşehir olmanın temel kriterleri 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile belirleniyor. Kanunun 4’üncü maddesinde, “Belediye sınırları içindeki ve bu sınırlara en fazla 10 bin metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750.000’den fazla olan il belediyeleri, fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak, kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir” hükmü yer alıyor. Afyonkarahisar’ın son nüfus verileriyle bu nüfus kriterini sağlaması, sürecin ilk ve zorunlu aşamasının tamamlandığı anlamına geliyor.

NÜFUS BARAJININ AŞILMASI TEK BAŞINA YETERLİ BİR KOŞUL DEĞİL

Ancak uzmanlara göre nüfus barajının aşılması, büyükşehir olmanın tek başına yeterli koşulu değil. Kanunda da açıkça belirtildiği üzere, ilin fiziki yerleşim yapısı, kentleşme düzeyi, ulaşım altyapısı, ekonomik kapasitesi ve çevre ilçelerle olan bütünlüğü de değerlendirme kapsamına alınıyor. Bu nedenle Afyonkarahisar’ın büyükşehir statüsüne geçebilmesi için, merkezi idarenin yapacağı teknik ve idari incelemeler büyük önem taşıyor. Süreç, genellikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların hazırlayacağı raporlarla şekilleniyor. Bu raporlar doğrultusunda hükümetin uygun görmesi halinde, Afyonkarahisar’ın büyükşehir belediyesine dönüştürülmesine ilişkin bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınıyor. Nihai karar ise TBMM’de yapılacak görüşmeler sonucunda yasalaşma aşamasında veriliyor.

SANAYİ YATIRIMLARI BÜYÜKŞEHİR TARTIŞMALARINDA ÖNE ÇIKAN UNSURLAR ARASINDA

Afyonkarahisar’ın jeopolitik konumu, termal turizm potansiyeli, tarım ve hayvancılıktaki üretim kapasitesi ile son yıllarda artan sanayi yatırımları da büyükşehir tartışmalarında öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor. Büyükşehir statüsünün kazanılması halinde, ilin yerel yönetim yapısında köklü değişiklikler yaşanması; ilçe belediyelerinin statülerinin yeniden düzenlenmesi ve merkezi bütçeden ayrılan payın artması bekleniyor. Son nüfus verileriyle birlikte Afyonkarahisar, büyükşehir olma yolunda hukuki eşiği aşmış olsa da, önünde idari, siyasi ve teknik aşamalardan oluşan çok yönlü bir süreç bulunuyor. Bu sürecin nasıl ilerleyeceği ve merkezi yönetimin atacağı adımlar, önümüzdeki dönemde ilin yerel yönetim geleceğini belirleyecek temel faktörler arasında yer alacak.